Σταϊκούρας: Τα βασικά χαρακτηριστικά του νέου πτωχευτικού

18/10/2020

Στα έντεκα βασικά του νομοσχεδίου για «τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή δεύτερης ευκαιρίας» αναφέρθηκε ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας.

Μιλώντας στην επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής ανέφερε πως:

1. Εισάγεται προληπτικός μηχανισμός για την έγκαιρη προειδοποίηση του πολίτη στο πλαίσιο πρόληψης, έτσι ώστε αυτός να μην οδηγηθεί σε διαδικασίες αφερεγγυότητας.

2. Ενσωματώνονται όλα τα επιμέρους εργαλεία ρύθμισης οφειλών που υπάρχουν σήμερα σε ένα ενιαίο πλαίσιο και μια ενιαία διαδικασία.

3. Οι οφειλέτες που αποδεδειγμένα βρίσκονται σε οικονομική δυσκολία ή αδυναμία έχουν τη δυνατότητα να κάνουν ένα νέο ξεκίνημα, με δύο τρόπους: Είτε θα ρυθμίζουν όλες τις οφειλές τους, είτε θα αποκτούν μία «2η ευκαιρία» μέσω της απαλλαγής από τα χρέη τους, εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, ύστερα από τη ρευστοποίηση όλων των περιουσιακών τους στοιχείων.

4. Εισάγεται ένα ολοκληρωμένο και αυτοματοποιημένο πλαίσιο αντιμετώπισης της αφερεγγυότητας, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών, τόσο για τα φυσικά όσο και για τα νομικά πρόσωπα. Η παροχή ρύθμισης αποφασίζεται από την πλειοψηφία των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, και στην περίπτωση που ακολουθηθεί η πρόταση ρύθμισης που προέκυψε από υπολογιστικό εργαλείο, είναι υποχρεωτική η εφαρμογή της από το Δημόσιο και τους ασφαλιστικούς φορείς.

Η διαδικασία διαρκεί για μέγιστο χρονικό διάστημα 2 μηνών, εντός των οποίων προβλέπεται αναστολή της αναγκαστικής ρευστοποίησης των εξασφαλιστικών στοιχείων του οφειλέτη. Προσφέρεται μάλιστα η δυνατότητα αποπληρωμής των οφειλών σε έως 240 δόσεις προς τράπεζες και λοιπούς χρηματοδοτικούς φορείς, Δημόσιο και φορείς κοινωνικής ασφάλισης.

5. Θεσπίζονται μόνιμες πρόνοιες κοινωνικής πολιτικής για δανειολήπτες που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικά ομάδες, όπως επιδότηση δανείων πρώτης κατοικίας ώστε να αποφεύγονται πλειστηριασμοί, καθώς και σύσταση ενός Φορέα Απόκτησης Ακινήτων, ώστε να αποφεύγονται εξώσεις.

6. Στο πλαίσιο αντιμετώπισης οφειλών και με σκοπό να αποφύγουν την πτώχευση, οι επιχειρήσεις δύνανται να προσφύγουν στη διαδικασία της εξυγίανσης, της οποίας το πλαίσιο εκσυγχρονίζεται, κατ’ εφαρμογή της Οδηγίας 1023/2019.

7. Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή η επίτευξη προληπτικής αναδιάρθρωσης οφειλών, τότε προβλέπεται η δυνατότητα πτώχευσης, τόσο των φυσικών όσο και των νομικών προσώπων, με ταυτόχρονη απαλλαγή από τα υπόλοιπα των οφειλών τους, σε 1-3 έτη.

8. Η πτώχευση συνοδεύεται απαρέγκλιτα από την απαλλαγή οφειλών, η οποία υλοποιείται: Μέσα σε 1 έτος, εάν οι οφειλέτες απολέσουν την περιουσία τους, εκτός αν προβληθούν ενστάσεις για δόλια πτώχευση ή απόκρυψη στοιχείων από τους πιστωτές. Ή μέσα σε 3 έτη, εάν δεν έχουν περιουσία, οπότε και θα πρέπει να καταβάλουν το υπόλοιπο του εισοδήματός τους που περισσεύει μετά την κάλυψη των εύλογων δαπανών διαβίωσης.

9. Δεν θα δίδεται απαλλαγή από τα χρέη σε στρατηγικούς κακοπληρωτές, ενώ θα διενεργούνται ειδικοί έλεγχοι και διασταυρώσεις, τόσο για την περίοδο πριν από την πτώχευση όσο και στη συνέχεια, εφόσον επιτευχθεί ρύθμιση, και καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης.

10. Απαλλάσσονται τα μέλη διοίκησης των νομικών προσώπων που πτωχεύουν. Επιλύεται έτσι ένα διαχρονικό πρόβλημα με την ευθύνη των διοικούντων, οι οποίοι εξακολουθούσαν να ευθύνονται για τις οφειλές της επιχείρησης, ακόμη και μετά την πτώχευσή της, εφόσον αυτοί δεν ενήργησαν με δόλο.

11. Παρέχονται σαφείς και συγκεκριμένες δικλίδες για την αποτροπή του ηθικού κινδύνου καταστρατήγησης και καταχρήσεων. Όπως τόνισε ο υπουργός Οικονομικών, «η ρύθμιση οφειλών και η παροχή δεύτερης ευκαιρίας είναι ένα οικονομικά αποτελεσματικό, κοινωνικά ευαίσθητο, επιχειρησιακά λειτουργικό, εθνικά αναπτυξιακό και θεσμικά συμβατό Σχέδιο Νόμου».

Για να προσθέσει, «με λίγα λόγια, το παρόν νομοσχέδιο συνιστά ένα σημαντικό μεταρρυθμιστικό εργαλείο για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους της χώρας».

Ο υπουργός σημείωσε πως μέχρι χθες είχαν συγκεντρωθεί 142.757 αιτήσεις στο πρόγραμμα «Γέφυρα». Παράλληλα τόνισε πως «με συντονισμένες ενέργειες με τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, ενθαρρύναμε τις απευθείας ρυθμίσεις με τους οφειλέτες. Ενδεικτικά, από το καλοκαίρι του 2019, οι πολίτες ρύθμισαν πάνω από 270.000 δάνεια, ύψους άνω των 13 δισεκατομμυρίων ευρώ, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που αφορούν στην πρώτη κατοικία τους».

Στη συνέχεια αναφέρθηκε και σε μια σειρά ερωτημάτων όπως αν υπάρχει -σήμερα- πρόβλημα υψηλού ιδιωτικού χρέους στη χώρα μας. Όπως είπε, η απάντηση είναι «ναι». Σύμφωνα με τα στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος, την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και τον ΕΦΚΑ, το ιδιωτικό χρέος ανέρχεται, σήμερα, στα 234 δισεκατομμύρια ευρώ. Από αυτό το συνολικό ιδιωτικό χρέος, τα 106 δισεκατομμύρια ευρώ αφορούν οφειλές προς τη φορολογική αρχή, τα 92 δισεκατομμύρια ευρώ οφειλές προς τον ευρύτερο χρηματοπιστωτικό τομέα, δηλαδή τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, και τα 36 δισεκατομμύρια ευρώ οφειλές προς τα Ασφαλιστικά Ταμεία.

Για να αναφερθεί στη συνέχεια σε παλιότερες πρωτοβουλίες, λέγοντας πως στην πορεία υπήρξαν σημαντικά κενά στη νομοθέτηση και εμφανίστηκαν ουσιαστικές αδυναμίες στην εφαρμογή των Νόμων. Έφερε δε παράδειγμα τον «νόμο Κατσέλη», επισημαίνοντας μεταξύ άλλων πως δεν φρόντισε ο τότε νομοθέτης να υπάρχουν ειδικές δικλίδες ασφαλείας, με αποτέλεσμα να επωφελούνται οι στρατηγικοί κακοπληρωτές. Παράλληλα υπογράμμισε πως με προηγούμενες ρυθμίσεις οι οφειλέτες παραμένουν για χρόνια εγκλωβισμένοι σε μια κατάσταση όπου δεν γνωρίζουν ποιο θα είναι το τελικό αποτέλεσμα.

Σημειώνοντας πως εκκρεμούν σήμερα περίπου 70.000 υποθέσεις προς εκδίκαση, με ημερομηνία δικασίμου που εκτείνεται μέχρι και το έτος 2032.